Op welke leeftijden komt een slaapregressie, en zijn het er echt zoveel?

Online vind je lijstjes met zes, acht of tien slaapregressies: op vier maanden, zes, acht, tien, twaalf, achttien, twee jaar. Dat leest alsof je kind het eerste levensjaar vrijwel permanent in een regressie zit.

Dat klopt niet, en het verschil is bruikbaar.

Er is er één die de slaap zelf verandert

De vier maanden slaapregressie is de enige die zijn naam verdient. Daar verandert de slaapstructuur permanent: de slaapcyclus gaat lijken op die van een volwassene, met een licht moment aan het eind van elke cyclus. Dat gaat niet over. Het is geen fase maar een nieuwe basis.

Die staat apart uitgewerkt bij de vier maanden slaapregressie.

De rest zijn sprongen en mijlpalen

Alle andere periodes die "regressie" genoemd worden, zijn iets anders: een mentale sprong, een motorische mijlpaal, of allebei tegelijk. Kyra zegt het in de les over zes tot acht maanden ook zo: slaapregressies zijn tijdelijk en horen bij deze fase.

Wat er dan echt speelt, per periode:

• Rond 6 tot 8 maanden. Rollen, zitten en kruipen komen op gang, en de verlatingsangst wordt sterker. Dat is sprong 6.
• Rond 9 tot 12 maanden. Kruipen en optrekken, en daarna staan en de eerste stappen. Kyra: het brein oefent kruipen en staan zelfs 's nachts door. Dat is sprong 7.
• Rond 12 tot 18 maanden. Plannen, lopen, praten, en de overgang van twee dutjes naar één. Zie sprong 8 en wakkertijd peuter en dreumes.
• Rond twee jaar. Grenzen testen, fantasie en angsten. Zie bang in het donker en de peuter die niet wil slapen.

Waarom dat onderscheid uitmaakt

Bij de vier maanden regressie verandert er iets blijvends, en dan moet je aanpak mee veranderen: er is een nieuwe vaardigheid nodig, namelijk zelf terug in slaap komen.

Bij de rest hoef je niets nieuws te leren. Daar is de opdracht juist om niets om te gooien: routine vasthouden, extra troost geven, en wachten tot het zakt. Ga je bij elke fase iets anders proberen, dan bouw je in twee weken een gewoonte bij die daarna weer moet worden afgebouwd.

De regel die bijna altijd klopt

Kijk niet naar de leeftijd maar naar wat je kind aan het leren is. Zit er een nieuwe beweging aan te komen, rollen, zitten, kruipen, staan, dan is dat je verklaring.

Kyra noemt daar een detail bij dat veel ouders herkennen: het gaat vaak net vóórdat de vaardigheid er echt is het slechtst. Zodra kruipen of zitten lukt, zakt de onrust weer.

Dus oefenen overdag is de kortste weg eruit. Zie mijlpalen en slecht slapen.

Wanneer het toch geen fase is

Duurt het langer dan een paar weken, of past het bij geen enkele mijlpaal, kijk dan eerst naar het dagritme. Oververmoeidheid lijkt op elke regressie: de wakkertijden per leeftijd.

En loop het rijtje van de drie H's na, want dan weet je of er een sprong speelt: sprongetjes en slaap.