Hoe lang mag een dreumes of peuter wakker zijn?

Bij een dreumes van 13 tot 18 maanden draait de dag om waar dat ene dutje ligt en hoeveel wakkere tijd er daarna nog overblijft voor bedtijd.

De overgang van twee dutjes naar één

Kyra behandelt die overgang in de les voor deze leeftijd: veel kinderen gaan tussen 13 en 18 maanden van twee dutjes naar één. De totale slaapbehoefte is dan 13 tot 14 uur per etmaal.

De overgang gaat zelden in één keer. Er zijn dagen waarop twee dutjes nog werken en dagen waarop het er één moet zijn. Verwacht een overgangsperiode en forceer het niet.

De gewone bedtijd ligt tussen zeven en half acht, met de bedtijdroutine vanaf half zeven. Wordt het middenin de overgang een moeilijke dag, dan is dertig tot zestig minuten eerder naar bed prima, zodat hij niet oververmoeid raakt, want dan wordt het slapengaan ook nog moeilijker. Zie de bedtijd vervroegen.

Wat Kyra bij haar eigen dochter deed

Kyra zit er zelf middenin. Haar dochter Celeste is 16 maanden, en rond 13 maanden liep het vast: ze werd vroeg wakker en bedtijd ging moeilijker.

Ze had altijd goed geslapen op twee dutjes en werd ineens regelmatig om vijf uur wakker. Ze sliep goed, ze at goed en ze ging niet te laat naar bed, dus Kyra ging eerst haar slaapjes monitoren. Ze bracht de dagslaap terug naar drie uur en paste vooral de timing aan: het ochtenddutje iets eerder en het middagdutje iets eerder, zodat Celeste uiteindelijk vier uur wakkertijd had voor ze naar bed ging.

Die wat langere wakkertijd hielp. Kyra hield het een week consequent vol, en het effect was er meteen: Celeste sliep daarna tot half zeven, kwart voor zeven.

Voor één dutje was ze nog niet klaar, wist Kyra, want ze moest haar elke keer wakker maken uit haar dutjes en slapen ging juist heel makkelijk. Om het vroeg wakker worden op te lossen was de timing van de dutjes bij haar dus belangrijker dan een beginnende overgang naar één dutje.

De signalen dat er wél één dutje aankomt

Let onder meer op: hij weigert het ochtenddutje, bedtijd wordt een probleem, hij wordt ineens vroeg wakker, of hij laat een langere ochtendwakkertijd zien.

Dat weigeren herken je aan de klok: hij wil echt niet meer slapen rond half tien. Bedtijd wordt een probleem doordat hij te laat op de dag heeft geslapen, waardoor de wakkertijd tot bedtijd net te kort is. En vroeg wakker worden kan betekenen dat hij overdag te veel slaapt en dat hij veel beter omgaat met een wat langere ochtendwakkertijd.

Soms zet je de overgang te snel in, omdat je denkt dat hij er klaar voor is terwijl het net te vroeg was.

De ochtendwakkertijd rekt op

Het ochtenddutje schuift stap voor stap naar later, tot er één middagdutje overblijft. Wat je met dat ene slaapje wil, is dat hij daarna wel genoeg maar niet te lang wakker is voor bedtijd. De vier stappen van de overgang staan uitgeschreven in het slaapschema voor 13 tot 18 maanden.

De twee ritmes naast elkaar

Gaat het met twee dutjes nog goed en zijn de nachten rustig, dan is er geen reden om iets te forceren. Wakker worden rond half zeven, ochtenddutje rond kwart over negen tot half tien, lunch om twaalf uur, middagdutje om één uur, avondeten om half zes, en daarna de bedtijdroutine.

Bij één dutje vervalt het ochtenddutje, en komen de lunch en het dutje naar voren. Wakker worden rond half zeven of zeven uur, dan een vroegere lunch rond kwart voor twaalf, en het dutje rond half één, zodat hij een goed dutje kan pakken. Avondeten om half zes, en om half zeven de bedtijdroutine.

Waarom de slaap onrustiger kan worden

Er wordt in deze fase gelopen, geklommen, gerend en ontdekt. Dat is geen ongeluk maar precies wat een dreumes moet doen. Alles wat hij ziet, voelt en hoort moet hij in de nacht verwerken, en daarom kan slaap in deze fase onrustiger worden.

Verlatingsangst speelt daarnaast nog volop, en dat maakt het loslaten bij bedtijd zwaarder. Zie verlatingsangst en slaap.

Eerst monitoren, dan verzetten

Vroeg wakker worden komt op deze leeftijd vaak door oververmoeidheid, te laat naar bed, dutjes die niet meer goed passen, of de overgang naar één dutje. Zie waarom je baby om vijf uur wakker wordt.

Kyra zet de volgorde vast: ga eerst goed monitoren, en pas als je goed hebt gemonitord ga je dingen aanpassen. Kijk naar het totale plaatje en verander niet te snel van het een naar het ander.

De bereiken per leeftijd, ook voor de dreumes en de peuter, staan bij elkaar in het overzicht van de wakkertijden per leeftijd.