Hoe bouw je de fles af zonder dat het slapen eronder lijdt?

De fles is troost en gemak tegelijk, en dat maakt loslaten lastig. Toch is het niet de melk die weg moet, alleen de fles.

Waarom je de fles loslaat

Kyra noemt vier pijlers, en geen ervan is haast.

Het eerste is het gebit. Melksuikers veroorzaken tandbederf, en dat geldt extra sterk voor een fles vlak vóór het slapen: dan staat de suiker de hele nacht op de tandjes. Daarom is het advies ook om de tandjes vanaf het begin te poetsen.

Het tweede is de eetlust. Melk vult, en een kind dat veel melk binnenkrijgt heeft minder trek in vast eten. Veel ouders schrikken daarvan: hij slaapt al slecht, dan wil je toch juist zeker weten dat hij genoeg voedingsstoffen krijgt. De melk hoeft ook niet weg, er komt alleen minder van. Zo maak je ruimte voor andere voeding, en ontstaat de behoefte daaraan ook echt.

Het derde is de hechting. Je wilt voorkomen dat de fles de emotionele houvast van je kind wordt. Een knuffeltje, een dekentje of de speen kunnen die rol prima overnemen.

Het vierde raakt de slaap direct: zolang de fles nodig is om in slaap te komen, is je kind daarvan afhankelijk. De fles is bedoeld als voeding, niet als slaapassociatie.

De grens van vijftien maanden

Rond de vijftien maanden wil je dit proces afgerond hebben. Kinderen die echt gehecht zijn aan de fles zijn meestal vijftien maanden of ouder.

Herken je deze drie signalen?

Ben je die vijftien maanden al voorbij, let dan op drie dingen:

• De fles is het laatste veiligheidsobject dat hij heeft.
• Hij heeft de fles nodig bij vermoeidheid, bij stress of om in slaap te vallen.
• Hij draagt de fles overdag overal mee naartoe.

Herken je dit, dan is de eerste ingreep lichter dan je denkt: beperk de fles tot puur de voedmomenten. Niet meer de hele dag rondlopen met een fles in de hand. Pas daarna begin je aan het echte afbouwen.

Begin met de beker

De eerste stap is niet iets weghalen maar iets toevoegen: een eigen beker, vanaf ongeveer twaalf maanden. De melk gaat overdag in die beker, en je kiest zelf wat past: een rietje, een tuitbeker of een open beker.

Neem er wel een die hij fantastisch vindt. Puppy's, prinsessen, wat hem ook maar aanspreekt. Dat is geen extraatje maar de kern van de stap: zo verhuist de hechting mee van de fles naar de beker. De melk blijft gewoon bestaan, alleen de verpakking eromheen verandert. Fles afwennen begint dus met iets erbij.

Begin bij de lunch

Dit is Kyra's volgorde, en die is met opzet zo. De lunchfles is het makkelijkste moment om te beginnen.

Geef de melk daar in de beker en wacht dan vier tot zeven dagen voordat je verdergaat. Vervang daarbij de calorieën van de middagfles door iets anders.

Dan het diner, dan de ochtend

Stap twee is het avondeten. Stoppen met de fles gaat dus per voeding en niet in een keer. Daar vervang je de fles door echt eten, en je mag er een extra snack bij geven vlak voordat hij naar bed gaat.

Stap drie is de ochtendfles. Laat hem na het wakker worden meteen naar beneden gaan, start rustig op en geef de melk samen met het ontbijt. Anders blijft de verwachting bestaan dat er meteen een fles komt, en dat is een sterke associatie. Vanuit de theorie houdt die ochtendfles bovendien het vroeg wakker worden mee in stand.

De avondfles is de lastigste

Stap vier is bedtijd, en die is niet voor niets de laatste. Kyra werkt die uit in zes stappen:

1. Kondig het twee tot drie dagen van tevoren aan. Vertel het positief, op een moment dat hij uitgerust is.
2. Bied steeds iets minder aan: elke twee dagen 60 ml minder.
3. Ben je bij 90 ml aangekomen, stap dan over op water in een beker.
4. Haal de fles helemaal uit het slaapritueel en uit huis. Van dat afscheid mag je gerust een ritueel maken.
5. Poets de tanden.
6. Houd de vaste bedtijdroutine verder onveranderd.

De fles gaat eruit, de routine blijft staan.

De nacht is een apart traject

Nachtvoedingen afbouwen is iets anders dan de fles afbouwen, met een eigen aanpak en een eigen tempo. Dat staat apart beschreven: nachtvoedingen afbouwen.

De regel die het verschil maakt

Als je stopt, stop dan echt: gooi de flessen weg. Ook de reserveflessen in de auto en in de luiertas. Dat lijkt overdreven, maar daar gaat het juist mis: om vier uur 's nachts, of midden in een enorme driftbui, is een fles die er nog is een fles die je geeft.

Reken erop dat de eerste nachten wat moeilijker zijn. Blijf dan kalm en houd vier tot zeven dagen echt vast aan dezelfde aanpak, ook in de manier waarop je 's nachts reageert. Eén keer wel en één keer niet is voor hem alleen maar verwarrend.

Gun het tijd. Kleine stappen maken een groot verschil.