Slaapt mijn baby slecht door de tandjes?

Er is geen vaste leeftijd waarop de tandjes komen. Elk kind is uniek, benadrukt Kyra, en daar kun je vooraf geen peil op trekken. De volgorde waarin ze doorbreken loopt bij de meeste kinderen wel ongeveer gelijk, en aan een handvol signalen zie je vaak dat er eentje onderweg is.

Wanneer het eerste tandje komt

Gemiddeld komt het eerste tandje rond zes maanden. Sommige baby's zijn er met vier maanden al aan toe, en bij andere kinderen laat het op zich wachten tot rond de twaalf maanden, dus rond de eerste verjaardag.

Kyra's oudste dochter Sienna kreeg haar tandjes met vier maanden, Celeste pas met zeven. Daar kun je echt geen peil op trekken.

Erfelijkheid speelt wel mee: was jij zelf vroeg met tandjes, dan is de kans groot dat je kleintje dat ook is. Is het eerste tandje er eenmaal, dan komt er gemiddeld elke maand een tand bij.

In welke volgorde ze doorkomen

Meestal komen ze in ongeveer deze volgorde:

• 4 tot 7 maanden: de twee centrale snijtanden onderin.
• 8 tot 12 maanden: de twee centrale tanden bovenin, vaak tegelijk.
• 9 tot 16 maanden: de vier tanden ernaast, boven en onder.
• 13 tot 19 maanden: de eerste kiezen, links en rechts in beide kaken.
• 16 tot 22 maanden: de vier hoektanden, tussen die kiezen en de snijtanden.
• 20 tot 33 maanden: de achterste kiezen, vaak als laatste.

Rond de drie jaar is het melkgebit compleet: 20 tanden en kiezen. Het blijft een richtlijn en geen wet, want de tijden kunnen bij jouw kind eerder of later uitvallen. Bij Celeste kwamen de kiezen bijvoorbeeld eerder dan de vier tanden naast haar snijtanden.

Waaraan je het herkent

Let op deze signalen:

• Kwijlen: meer speeksel dan normaal.
• Rood, gezwollen tandvlees, dat er geïrriteerd uit kan zien.
• Jengelig: hij kan sneller huilerig of prikkelbaar zijn.
• Minder eten, doordat het tandvlees gevoelig is.
• Luieruitslag: een gevoelige huid door het extra speeksel. Vaak zie je ook meer poepluiers.
• Lichte verhoging: soms is er wat verhoging.

Ook zure poep hoort in dit rijtje. Kyra maakt daar zelf een voorbehoud bij: het is geen bewijs, al hoort en ziet ze wel dat het meespeelt.

Tandjes of toch iets anders

Weet je niet zeker waar de onrust vandaan komt, ga er dan niet meteen van uit dat het de tandjes zijn.

Kyra zet daar de SOAR-check voor in: eerst uitzoeken wat er speelt, en pas daarna iets doen. Stop, observeer, en kijk wat het kan zijn. Is het echt een tandje? Of is het gewoon tijd om te gaan slapen? Is hij overprikkeld of oververmoeid? Heeft hij misschien honger? Vanaf daar kies je de juiste reactie.

Wanneer je de huisarts belt

Meestal zijn de signalen van doorkomende tandjes tijdelijk en gaan ze vanzelf over. Twijfel je, of houden de klachten aan, bel dan je huisarts. Bij koorts, aanhoudende pijn of ongerustheid geldt dat sowieso. Over slapen tijdens ziekte gaat een apart artikel: slapen als je baby ziek is.

Wat de pijn verzacht

De bijtring is de bekendste optie. Je baby kan erop bijten, en die druk doet gevoelig tandvlees goed. Zachtjes masseren met een koude vinger helpt ook.

Heeft hij veel pijn, dan is pijnstilling een mogelijkheid: Dentinox, of paracetamol als zetpil. Er zijn ook homeopathische druppels zonder suiker, Chamodent van VSM, en een gel die het tandvlees verkoelt.

Warm eten kun je beter even laten. Hitte komt hard aan bij gevoelig tandvlees, dus geef hem liever iets gekoelds.

Troosten en afleiden helpen ook: knuffelen, samen een boekje, een spelletje. Alles wat hem weer aan het lachen krijgt.

Verkoeling en voeding in één

Doe bevroren moedermelk of kunstvoeding in een siliconen voeder of een mesh voeder, zo'n netje. Hij kan erop sabbelen en bijten, het koelt het gevoelige tandvlees en hij krijgt er meteen voedingsstoffen mee binnen. Blijf voeden, ook als drinken even moeizaam gaat.

Om goed door de nacht te kunnen slapen wil je ook een volle buik. Zo kun je voorkomen dat hij 's nachts wakker wordt van de honger en van de pijn.

De nachten zelf

Bij elke ronde tandjes vraagt je baby wat meer van je: meer aandacht, meer troost. Geef dat gerust, ook 's nachts. Dat kan prima, zegt Kyra, en het is niet schadelijk.

Houd daarbij vast aan de bedtijdroutine en de slaapgewoontes die je hebt opgebouwd, en ondersteun hem daarin zo goed als je kunt.

Jullie komen hier samen doorheen

Er volgen de komende jaren nog meer rondes. Het doel blijft elke keer hetzelfde: kalm blijven, liefdevol troosten en de slaapomgeving bewaken.

Kyra beschrijft het in drie stappen. Eerst de pijn, en die hoort erbij: even doorbijten. Dan de rust, zodra het tandje er echt doorheen is. En daarna is hij weer zichzelf, want de gezelligheid komt er vaak snel weer in.